• العربية
  • English
  • Kurdî
  • فارسی
  • Русский

تکثیر گیاه آلوئه ورا به روش پاجوش

به طور کلی در دیگر گونه های آلوئه ورا امکان به وجود آمدن پاجوش بر روی ریشه های اصلی، به مراتب کمتر از گونه آلوئه ورا می باشد. این پاجوش ها در اطراف ریشه گیاه به صورت توده ای تشکیل می گردند، که در صورت عدم جداسازی پاجوش ها از گیاه مادری، آنها به تکثیر و تولید پاجوش های جدیدتر ادامه داده مجموعه ی از پاجوش ها اطراف گیاه مادری را فراخواهد گرفت. برای تکثیر گیاه آلوئه ورا به روش پاجوش باید پایگاه را ازگیاهان مسن در فصل بهار جدا نموده و در خاک شنی با زهکشی مطلوب قرار داد. در بسیاری از موارد، تقریباً هر بوته آلوئه ورا می تواند ده ها پاجوش تولید نماید.
پاجوش در اطراف ریشه آلوئه ورا
 
حدوداً هر شش ماه 10 پاجوش بر روی ریشه‌ها و لابه‌لای برگ‌های خشکیده بوته‌های آلوئه ورا به وجود می‌آید که در این روش تغییر ژنتیکی و خواص آن خیلی کم است و گیاهان همسانی تولید می‌شوند. اين جوانه‌ها بهترين و ساده‌ترين روش خانگي براي تكثير آلوئه‌وراست.
جهت تولید تجاری آلوئه، کشت آن فقط از طریق پاجوش قابل توصیه است. پاجوش های با طول عمر حدود 4-3 ماه و دارای 5-4 برگ و به ارتفاع حدود 25-20 سانتی‌متر جهت کشت بسیار مناسب هستند.
برای آنکه بخواهیم خود از این طریق به تکثیر گیاه آلوئه ورا بپردازیم، ابتدا باید گلدانی از گیاه آلوئه ورا که دارای چندین پاجوش در اطراف ریشه و لابه لای برگ های آن وجود دارد تهیه نمایید. حال پاجوش ها را با احتیاط با حفر خاک اطراف آنها و جداسازی از گیاه مادری، بدون این که به گیاه مادری آسیبی برسد تهیه نمود. خيلي آرام و به آهستگي اين جوانه‌ها را از گياه جدا كنيد و آنها را در يك گلدان جداگانه قرار دهيد. پاجوش‌ها براي تكثير بايد ريشه‌هاي خودشان را داشته باشند؛ پس موقع جدا كردن پاجوش‌ها مراقب ريشه‌هاي كوچك آنها باشيد. به مرور زمان طي دو تا سه هفته ريشه‌هاي گياه شروع به رشد مي‌كنند و بزرگ مي‌شوند و آلوئه‌ورا كوچك به يك آلوئه‌ورا مستقل تبديل مي‌شود.
انتقال جوانه گیاه آلوئه ورا گیاهچه ها پس از ظهور اولین جوانه ها قابل انتقال هستند. نکته مهم آن است که عمل تکثیر گیاه آلوئه ورا به روش پاجوش باید در فصل بهار صورت گیرد. گیاه آلوئه ورا گیاهی است که می تواند محدودیت های آبی، خاکی و شرایط سخت اقلیمی را به راحتی تحمل نماید، ولیکن در مراحل داشت برای گیاه آلوئه‌ورا می بایست فاکتور هایی را مد نظر داشت که در ادامه به آنها اشاره خواهد شد، تا با شرایط آب، خاک، دما و نور مناسب جهت تکثیر بهتر این گیاه ارزشمند بیشتر آشنا شوید.
همچنین در این نوع تکثیر آلوئه را می توان با جداسازی ریزوم و تقسیم آن به قطعات 6-5 سانتی متری (هر قطعه حداقل باید 3-2 جوانه داشته باشد) و ریشه دار کردن آنها در بستر ماسه ای یا خاک گلدانی تکثیر نمود.

تکثیر گیاه آلوئه ورا به روش بذر

یکی دیگر از روش های تکثیر گیاه آلوئه ورا، تکثیر به روش بذر می باشد، به این صورت که در فصل بهار بذر گیاه آلوئه ورا را در گلخانه، در دمای حدود 21 درجه سانتی گراد کشت می نمایند. بذور آلوئه باید حداکثر تا عمق 1 سانتی متری خاک کشت شود. چرا که در کشت عمیق تر جوانه زنی بذر کاهش می یابد. حفظ رطوبت خاک بسیار با اهمیت است. این بذور معمولاً بعد از 1 الی 6 ماه پس از کشت شروع به جوانه زنی می نمایند. وقتی ارتفاع نهال های جدید به حدود 3 سانتی متر رسید قابل انتقال به گلدان های مجزا هستند. این نهال ها باید در خاک سبک و با زهکشی خوب کشت گردند. در زمان جابه جایی نهال ها بایستی نهایت دقت جهت خودداری از صدمه رسیدن به ریشه ها اعمال گردد. البته در این روش تکثیر، سرعت تولید گیاهی پایین می باشد.
در تکثیر آلوئه ورا به روش بذر، به دلیل پدیده نر عقیمی و دگر گشنی، افزایش تفرق ژنتیکی قابل توجهی در نتایج ظاهر می شود.

بذر گیاه آلوئه ورا تکثیر گیاه آلوئه ورا در گلخانه

تکثیر گیاه آلوئه ورا به روش کشت بافت

در سال های اخیر بدین علت که ازدیاد گیاه آلوئه ورا به روش های سنتی ( بذر یا پا جوش) نمی توانست در کوتاه مدت تعداد گیاه مورد نیاز برای تولید تجاری فراهم آورد و از طرف دیگر معمولاً برگ های بوته های آلوئه ورا، حدوداً 2 سال پس از زمان کاشت پاجوش ها قابل برداشت می بودند، بسیاری از کشور ها با استفاده از روش کشت بافت نسبت به تولید انبوه و سالم گیاه آلوئه ورا اقدام نمودند.
تاکنون دست یابی به دانش فنی تکثیر کشت بافت گیاه آلوئه ورا، توسط کشور های معدودی گزارش شده است. ولیکن خوشبختانه پژوهشگران پژوهشکده گیاهان دارویی در ایران، جزو معدود پژوهشگران موفق به کسب این دانش فنی می باشند.
در روش کشت بافت با به دست آوردن سلول های بنیادی گیاه و تمایز آنها، امکان تولید یک گیاه کامل به وجود می آید. به این صورت که در روش کشت بافت گیاه آلوئه ورا، یک بخش کوچکی از سلول های انتهایی در حال تکثیر گیاه کشت داده می شود و گیاه کامل از آن استحصال می گردد.نمایش پاجوش ها در کنار ریشه گیاه
یکی از مزیت های بارز روش کشت بافت سرعت بخشیدن به تکثیر یک گیاه خاص ( 30 تا 100 برابر افزایش سرعت تکثیر نسبت به پرورش معمولی) و تکثیرگیاهان صنعتی در حال انقراض می باشد. از دیگر مزیت های این روش کنترل ژنتیکی گیاه (تولید گیاهان همسان و دارای ثبات ژنتیکی) و تغییر نکردن خواص آن، کنترل آلودگی ها و بیماری ها در گیاهان اقتصادی ( بیماری های ویروسی، قارچی و انگلی) و جلوگیری از نابودی تمامی گیاهانی است که گونه های آنها در خطر نابودی قرار دارند.
از آنجا که گیاه دارویی آلوئه ورا دارای کاربرد گسترده ای در صنایع دارویی، آرایشی و غذایی می باشد دست یابی به این فناوری در کشت، بازدهی اقتصادی بسیار بالایی دارد، زیرا در روش طبیعی تکثیر گیاه آلوئه ورا، هر 6 ماه فقط یک تا سه گیاه جدید تولید می شود، اما در این روش در مدت مشابه حداقل صد گیاه جدید تولید می شود و تعداد تکثیر 30 تا 100 برابر خواهد شد.
تکثیر گیاه آلوئه ورا به روش کشت بافت